مدیریت ورزشی چیست؟

مدیر ورزشی کیست؟
با توجه به اینکه در هیاهوی امروز ورزش کشور و چالش های پیرامون آن ، درگیری های ذهنی زیادی برای علاقمندان نسبت به گذشته ایجاد شده  است  ودر این رهگذر یکی از اساسی ترین مسائلی که بیشترین نگرانی را نزد آنان رقم زده “مدیریت ورزش” در سازمان های ورزشی می باشد، لازم دانستم جهت روشن شدن افکار ورزش دوستان، مشخصه های مدیران ورزشی که در قالب مهارت ها، وظایف، مسئولیت ها و نقش های مدیریتی آنان می باشد را به طور مختصردردو قسمت بیان کنم. البته هدف نهایی از این فعالیت، آشنایی عموم این افراد با چهره یک مدیر ورزشی در سازمان مطبوعش می باشد. این سازمان می تواند وزارت ورزش، کمیته ملی المپیک، فدراسیون ها، ادارات کل تربیت بدنی، باشگاه ها و دیگر سازمان های کوچک و بزرگ ورزشی باشد که امروز شاهد فعالیت آنان به عنوان یک ساختار ورزشی می باشیم.
قسمت اول
از سال 1306 تا کنون که قریب بر 85 سال یعنی تقریباً 8 دهه از عمر شروع اولین فعالیت های سازمان یافته در کشورمان برای ایجاد یک ساختار سیستمی می گذرد کمتر مشاهده شده است که مدیری با شاخصه های اختصاصی سازمان های ورزشی سکان ورزش کشورمان را به دست گرفته و دارای حداقل استانداردهای لازم برای اداره ضمام امور ورزش در ایران بوده باشد.
با مطالعه و بررسی دقیق در این زمینه دلایل و علل مختلفی را می توان یافت که مانع از فعالیت متخصصین فن تربیت بدنی و علوم ورزشی در رأس ورزش کشورمان بوده است و البته پرداختن به آن در حوصله این مبحث نمی گنجد . به طبع این موضوع و چالش هایی که در طی 8 دهه ورزش ایران با آن روبرو بوده است در سازمان های تابع وزارت ورزش یا سازمان تربیت بدنی حتی در سطح فدراسیون ها که جزء مهمترین سازمان های ورزشی هر کشور می باشند شاهد حضور افرادی بوده ایم که نه تنها کمترین تخصص را در این زمینه نداشته بلکه این امر یکی از بزرگترین نقصان هایی است که ورزش ما طی این دوران با آن روبرو بوده است. استیلای افراد سیاسی، رجال نظامی و بعضاً افرادی که در بدنه دولت های حاکم برای آنها جایگاهی وجود نداشته از شاخص ترین نوع حضور مدیران غیر متخصص در پست های کلیدی ورزش در کشورمان بوده است، در نتیجه نمی توان انتظار داشت هنگامی که چنین نگرشی بر بزرگترین ساختار ورزشی کشور حاکم می شود شاهد حضور مدیران با تخصص ویژه سازمان های ورزشی در دیگر دستگاه های ورزش مانند فدراسیون ها یا باشگاه ها بود.
اما هنگامی که بحث از مدیریت ورزشی و شاخص های آن می کنیم می بایستی بتوانیم تعریف مشخصی از آن برای درک بهتر موضوع ارائه نماییم تا جهت قضاوت های احتمالی معیار و ملاکی معتبر برای مقایسه آنچه در حال حاضر با آن در ورزش کشورمان روبرو هستیم و رخ می دهد با پدیده ای که به عنوان یک مکانیسم علمی در جامعه ورزش بین المللی در حال وقوع است در دست داشته باشیم.

مدیریت ورزشی چیست؟
مدیریت ورزشی مانند تمام گرایش های مدیریت علمی با سود بردن از چهارچوب های علم مدیریت تبیین می شود. آگاهی از دانش مدیریت برای مدیران ورزشی در جهت اداره بهتر امور و وظایف محوله امری لازم و ضروری است.
مدیریت ورزشی در استانداردهای امروزی ورزش به دو شکل قابل مشاهده است:
1-     حیطه ای که حاکی از تلاش حرفه ای است و در آن مشاغل متنوع  مدیریتی مرتبط با ورزش وجود دارد.
2-     حوزه ای است که بر کسب آمادگی حرفه ای از طریق آموزش یک رشته تحصیلی اشاره دارد و در بسیاری از مؤسسات آموزش عالی دیده می شود. (مدیریت سازمان های ورزشی ص4-دکتر نصرالله سجادی)
حال که تعریف مشخص و دقیقی از مدیریت ورزشی در ذهن ما نقش بسته است بایستی بتوانیم عادلانه تر و منصفانه به قضاوت بنشینیم که آیا ورزش کشورمان در حال حاضر بوسیله افرادی که شاخص های آن در تعریف مدیریت ورزش به خوبی نمایان است اداره می شود یا خیر؟
آیا سازمان ورزشی مانند یک باشگاه که از اساسی ترین زیرساخت ها و از مهمترین نهادهای پیشبرد اهداف ورزش به ویژه ورزش حرفه ای که در حیطه شماره یک به آن اشاره شده است با استانداردهای مدیریت ورزشی توسط افرادی که در رأس آن حضور دارند اداره می شود یا باز هم قصه قدیمی هشتاد و پنج ساله تصدی پست های مدیریتی ورزش در آن حاکم است؟
از این بگذریم که در کشورهای صاحب سبک در ورزش جهان همواره افرادی در  ارائه، بسط و گسترش استراتژی ها و خط مشی های اساسی و کلان ورزش دخیل هستند که روزگاری در عرصه مسابقات بین المللی مانند مسابقات جهانی و المپیک ها و دیگر مسابقات بزرگ حضور داشته اند و به عنوان نماینده کشور خود افتخار آفرین بوده اند. افرادی مانند سرگئی بوبکا، گئورگی آسانیدزه، حمزه یرلی کایا و دیگران.
حال که با مفهوم مدیریت ورزشی آشنا شدیم لازم است تا با ویژگی هایی که یک مدیر ورزشی برای اداره یک سازمان تخصصی بایستی به آن مسلح باشد بپردازیم.  شاخصه هایی که مدیران ورزشی حاکم بر یک سازمان بایستی با تسلط کامل به آنها، مجموعه تحت مدیریت خود را رهبری نمایند تا در راستای هدف های از پیش تعیین شده حرکت کند و پس از تحقق این اهداف، سازمان خود را به عنوان سازمانی نمونه و موفق به عموم معرفی نماید بدین شرح می باشد:
الف- مهارت های مدیریتی     ب- وظایف مدیریتی   ج-مسئولیت های مدیریتی           د-نقش های مدیریتی
همانگونه که مشاهده می شود اجماع چهار حیطه مشخص شده فوق می تواند از یک فرد، مدیری قدرتمند و مسلح به علوم روز مدیریتی بسازد که با تکیه بر آن سازمان ورزشی تحت مدیریت خود را به سادگی اداره نماید. از این رو تلاش می کنیم که با بحث و بررسی پیرامون این حیطه ها میزان توانایی و استیلای مدیران حال حاضر ورزش کشورمان به ویژه باشگاه ها را مورد نقد قرار داده و بررسی نمائیم که تا چه حد با این توانمندی ها فاصله دارند.

سعید آذری
کارشناس ارشد تربیت بدنی وعلوم ورزشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *